کاوشگران جوان که بودند و چه کردند

/ مهر ۲۲, ۱۳۹۶ / بدون دیدگاه / در خبرها / توسط

«کاوشگر» را به جرأت می‌توان از نسل جدید برنامه‌های علمی رسانه دانست. برنامه‌ای که با دقت و ظرافتی که در طراحی ساخت آیتم ها به خرج داده است، توجه همه اقشار جامعه را جلب کرده است. بیان مفاهیم پیچیده‌ی علمی با بیان جذاب و در نظر گرفتن همه  مخاطبان از ویژگی‌های بارز این برنامه است.

این برنامه به تهیه‌‌کنندگی شهره شایان و اجرای مجری/ کارشناس برنامه سیاوش عقدایی روی آنتن می‌رود. حمیده قادری و مریم حمزه‌ای هماهنگی، حسن معین و آزاده شبابی نیز ارتباطات برنامه را بر عهده دارند.

اگر می‌خواهید شیرینی علم و موضوعات علمی را به گونه‌ای جذاب و متفاوت بچشید، خاطرات گاهی تلخ و ناکامی‌های گذشته را فراموش کنید، «کاوشگر» را از شنبه تا پنجشنبه ساعت ۹ تا ۱۰ صبح از شبکه رادیویی جوان روی موج FM روی موج ۰/۸۸ مگاهرتز بشنوید.

گروه خستگی‌ناپذیر

در یک صبح تابستانی به «استودیوی رادیو جوان» جام‌جم می‌رویم. جایی که برنامه‌ی کاوشگر با تلاش‌ بی‌وقفه گروه همراه و هم‌دل آن تقدیم شما می‌شود. گروهی که حالا بیش‌تر شبیه اعضای یک خانواده هستند و هر جا و هر لحظه به هر وسیله‌ای با هم در ارتباط هستند و برای پیشرفت و ارتقای کاوشگر می‌کوشند. از هم یاد می‌گیرند و به هم یاد می‌دهند. تمام سختی‌ها و شب‌بیداری‌ها را به جان می‌خرند تا سطح علمی کشور ارتقا یابد و اهمیت آن بر همه آشکار شود.

تولدی دیگر برای آشتی علم، رسانه و مخاطب

شاید جرقه‌های اولیه زمانی زده شد که شبکه‌ی رادیویی جوان فراخوان ارسال طرح برای این ساعت را بر روی تابلوی اعلانات درج کرد. گروهی که بعدها در کنار هم گروه کاوشگر را تشکیل دادند، هم تصمیم گرفتند در این رقابت برای ارائه‌ی بهترین طرح رقابت کنند. این در حالی بود که پیش از کاوشگر، برنامه‌ای تحت عنوان «صبح دانش» در جدول پخش شبکه جوان قرار داشت که «سیما رستگاران» اجرای آن را بر عهده داشت. برنامه‌ای پر محتوا، و جا‌افتاده. همین موضوع کار را برای ارائه‌ی طرحی جایگزین سخت می‌کرد. و این در حالی بود که «سیاوش عقدایی» به شخصه اعتقاد داشت چه در رادیو، و چه در تلویزیون، برنامه‌های زیادی به معنی واقعی علمی وجود ندارند. برنامه‌ای که بتوان آن را با برنامه‌های علمی غیر‌ایرانی پر طرفدار که در شبکه‌های عمومی تهیه می‌شوند، مقایسه کرد. برنامه‌ای پویا، پر مغز و در عین حال پر هیجان که به تواند نماینده نسل جدیدی از برنامه‌های علمی باشد. به همین جهت با نگاهی به ساختار و سبک جدیدترین برنامه در این ژانر طراحی شد. گروه در طراحی دو هدف اساسی داشت. اول اینکه موضوعات علمی با زبانی ساده بیان شود، و دوم اینکه برنامه خوش‌ساخت، مهیج و دوست داشتنی طراحی شود.

سه رسالت مهم کاوشگر

  1. بررسی تحولات اقتصادی ایران، تشریح پدیده‌های اقتصاد‌ساز مانند توسعه‌ی پارک‌های علم‌و‌فناوری، به چالش کشیدن باورها، رفتارها و پدیده‌های اقتصاد‌خوار از جمله فوتبال بدون مدیریت صحیح.

۲٫کاوشگر می‌کوشد تا هر روز به موشکافی یکی از پدیده‌های شگفت‌انگیز دنیای پیرامون بپردازد. پدیده‌هایی که در اختیار گرفتن دانش نهفته در پس آنها می‌تواند توان خلق کنترل شده‌شان را فراهم آورد.

  1. تشریح چیستی و کاربرد فناوری‌های نوین و تحلیل آثار اقتصادی برخورداری از این فناوری‌ها

اما به زبان ساده‌تر، کاوشگر در پی آن است تا بتواند مردم را یک ساعت در روز، پای رادیو بنشاند، و از رهگذر یک گپ‌و‌گفت شیرین، خودمانی و جذاب علمی، نقش خود را در پیوند دادن مخاطب جوان با رادیو ایفا کند.

آیتم‌هایی با پتانسیل کشف زوایای مختلف علم

برنامه‌ی کاوشگر از بخش‌های مختلفی تشکیل شده است: در کنار توضیحات مجری/ کارشناس برنامه «سیاوش عقدایی» که با توجه به سابقه درخشان علمی‌اش روند کلی برنامه را پیش می‌برد، پژوهش‌های مختلف «محسن رسولی» پژوهشگر برنامه، نگاه متفاوت «ونوس میراعلایی» از زوایای نو به موضوع و رنگ بخشیدن به آن،«نازنین علی دادیانی» و برنامکی ادبی-هنری، مسابقه‌ی صوتی «سعید مولایی»، کاوش هفتم «عبدالله الوندی» منتقد سینما که موضوع و جذابیت آن را بر روی پرده‌‌ی نقره ای دنبال می‌‌کند.

وقتی مخاطب و نیاز مخاطب حرف اول را می‌زند

گروه کاوشگر شنبه‌ی هر هفته گرد هم می‌آیند تا علاوه بر جلسه موضوعات برنامه را انتخاب کنند. موضوعات مورد نظر مخاطبان برنامه که از طریق پیامک، ایمیل و فضای مجازی طرح می‌شوند، مناسبات تقویمی مثل تولد یا درگذشت دانشمندان و موضوعات جدید و تأثیرگذار مطرح شده توسط گروه. در برنامه مورد استفاده قرار می‌گیرند.

نظر مردم برای کاوشگر بسیار مهم است و حدود یک سوم موضوعات برنامه را مخاطبان انتخاب می‌کنند. و از نظرات و مشاوره  متخصصین هم استفاده می‌شود.

 اگر زندگی روزمره فرصت مطالعه را از شما سلب کرده است کاوشگر را بشنوید

این جمله شعار کاوشگر است ولی معتقدند هیچ چیز در دنیا جای کتاب خواندن را نمی‌گیرد. ولی می‌تواند اندکی از کاستی‌های این بخش را جبران کند. سرانه مطالعه در ایران بسیار پایین است این در حالی است که برای ارتقای کشورمان، خودمان و اطلاعات‌مان به مطالعه نیاز داریم.

کاوشگر می‌خواهد جوانان به خوبی معنای «عصر دانایی»، «عصر دانایی محوری» را بفهمند. اهمیت «افتصاد دانش بنیان» را درک کنند و بفهمند حتی اگر تمام خلیج فارس را با سکوهای نفتی پر کنیم به اندازه‌ی «دانش» و «دانایی» برای جوان ایرانی اهمیت نخواهد داشت.

به جایی برسد که ارتباط بین «پیشرفت» و «توسعه» را دریابد و به سمت نیاز کلی جامعه، اقتصاد دانش بنیان پیش برود.

در این میان نقش کاوشگر هم چون فیلمی جذاب که مخاطب و سینما را با هم آشتی می دهد می کوشد تا مردم را با علم آشتی دهد؛ و تبعات کنار گذاشتن مطالعه را برایشان روشن کند.

ابعاد و کاربرد‌های مختلف علم از نمای نزدیک، برای همه

سیاوش عقدایی: «صحبت درباره موضوعی مثل فوتبال به دلیل محبوبیت ذاتی در بین مردم بسیار آسان‌تر است تا بحث درباره «فیزیک کوانتوم»، «سیاه چاله‌ها» یا «کرم چاله‌ها» و ایجاد این جذابیت برای مخاطب اصلا آسان نیست. آیتم‌های کاوشگر به گونه‌ای طراحی شده‌اند که در پیشبرد اهداف و در اختیار گذاشتن جامع‌ترین اطلاعات در مورد موضوع کمک کننده باشند. در این آیتم‌ها با زبان‌ها و بیان‌های مختلفی به موضوع پرداخته می شود. مثل آیتم «کاوش هفتم» که علاوه بر مطرح کردن موضوعات علمی چون «شکست زمان» یا «نظریه هرم» به فیلم‌هایی که این سوژه را دستمایه‌ی خود قرار داده‌اند می‌پردازد. این موضوع کمک می‌کند تا تمایل به دانستن در فرد ایجاد شود و روشن کند علم فقط مفهومی انتزاعی نیست بلکه همین موضوعات علمی است که علاوه بر ارزشمندی در دنیا، دستمایه بسیاری از فیلم‌های سینمایی می‌شود.»

متفاوت بودن و برآوردن توقع مخاطب، رمز پیشرفت

کاوشگر نسل جدید یک برنامه علمی به دور از کلیشه‌ها و تکرارهاست. وقتی موضوعی در برنامه مطرح میشود، فیلم مرتبط با آن مطرح شده و مصاحبه با عوامل اصلی آن کار مثل بازیگر نقش اول یا کارگردان صورت می‌گیرد. این امر توقع مخاطب را ارتقا می‌دهد و انتظارات او از یک برنامه‌ی علمی را افزایش می‌دهد. مخاطب خود را به منابع بزرگ اطلاعاتی مرتبط می‌سازد و بهترین و به‌روز‌ترین اطلاعات را در اختیارش می‌گذارد. و این امر سبب بوجود آمدن پتانسیل‌های جدیدی در رادیو می‌شود که شاید کمتر از آن استفاده شده باشد.

و این گونه است که می‌تواند علاوه بر جذب مخاطب منتقدان و صاحب‌نظران علمی را نیز تا حدی راضی نگه دارد.

مسئولیت پذیری درقبال آنتن و مخاطب

عقدایی: «همان طور که مارشال مک لوهان اشاره می‌کند، رسانه مثل یک فیل دائماً گرسنه است، شما مدت ها وقت صرف جمع‌آوری غذا برای او می‌کنید و او در یک لحظه همه را می‌بلعد و دوباره گرسنه می‌شود. کار ما کار سختی است. پس از پایان برنامه در ساعت ۱۰ صبح به ۲۲ تا ۲۳ ساعت وقت نیاز است  تا برنامه‌ی روز بعد آماده شود. ما نسبت به وقتی که مردم صرف می‌کنند و آنتنی که شبکه در اختیار ما قرار می‌دهد احساس مسؤلیت می‌کنیم و با جدیت هر چه تمام تر کار می کنیم»

راه بسیار طولانی در پیش است

برنامه متن دارد ولی از کلیشه و کلیشه‌ای شدن فاصله دارد. سر و کار داشتن با موضوعات مختلف، گفت‌وگو با کارشناسان و سوالات پیش آمده حتی برای خود عوامل به پویایی و طراوت برنامه کمک می‌‌کند. سبک گویندگی و اجرا در این برنامه متفاوت است.

سیاوش عقدایی به عنوان یک مجری کارشناس شیو‌ه‌ی متفاوتی از اجرا را بر عهده دارد. او به این نکته اشاره می‌کند: «شاید گویندگان دیگر بتوانند خیلی حرفه‌ای‌تر برنامه را اجرا کنند، شاید تپق در این برنامه زیاد باشد و یا حتی گاهی تکنیک‌های اولیه گویندگی در این برنامه رعایت نشود. این یک تلاش علمی گروهی از جوانان است که لزوما گویندگان حرفه‌ای نیستند ولی امیدواریم این برنامه به دل مخاطبان کاوشگر نشسته باشد.»

از: سروش، شماره ۱۶۲۲ گزارش‌گر: دریاسادات نبوی

نوشته های مرتبط

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *